29 grudnia 2020
Możemy bojkotować kupowanie ubrań z tworzyw syntetycznych (np. poliester, poliamid, akryl) jako nieekologicznych, przyczyniających się do zanieczyszczenia środowiska m.in. mikroplastikiem. Możemy też rozważyć zamknięcie obiegu już wyprodukowanego plastiku, ponownie przetworzonego
18 grudnia 2020
Dla niektórych osób jedzenie mięsa, czy używanie produktów odzwierzęcych jest nie do przyjęcia. Nie akceptują niczego co wiąże się nie tylko z zabijaniem, ale też hodowlą zwierząt dla ludzkich celów.
04 grudnia 2020
Global Organic Textile Standard (GOTS) został zapoczątkowany w 2006 roku, skupiając producentów i przetwórców tekstyliów z USA, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Japonii. Z czasem zdobył uznanie również w innych krajach.
26 listopada 2020
Unia Europejska robi kolejny krok w kierunku przeobrażenia europejskiej gospodarki z modelu linearnego w model obiegu zamkniętego i wprowadzenia „Europejskiego Zielonego Ładu”. 25 listopada 2020 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję
20 listopada 2020
Docierają do nas z różnych stron niepokojące informacje o tym, że wyroby tekstylne mogą zawierać niebezpieczne dla zdrowia i środowiska substancje. Rozglądamy się zatem za czymś, co da nam gwarancję,

Najnowsze wpisy:

WymiarNatury

Sklep zero waste

Więcej o mnie...

Nazywam się Kinga Czarnobil. Z zawodu jestem prawnikiem. Ten blog prowadzę, aby wyjaśniać w zrozumiały sposób prawne aspekty ochrony środowiska i zachęcać do życia zero waste. 
Mam nadzieję, że każdy komu leży na sercu los naszej Planety, znajdzie tu wartościowe treści i inspiracje.

O mnie

Co się takiego stało, że len i konopie przetrwały w Polsce jako naturalne, używane od wieków surowce do produkcji tkanin, a wykorzystanie pokrzywy w tym celu zostało całkowicie zarzucone? A przecież pokrzywa nie jest wyłącznie niepożądanym chwastem. Wykorzystujemy ją m.in. jako roślinę leczniczą, kosmetyczną, jadalną. Zapoznając się bliżej z właściwościami pokrzywy, widzę w niej duży potencjał jako źródła naturalnego, ekologicznego włókna. Potencjał póki co niewykorzystany.

 

Pokrzywa – roślina włóknodajna

 

Pokrzywa jest rośliną charakterystyczną dla klimatu umiarkowanego. Występuje w stanie dzikim w Europie, Azji, Afryce Północnej i Ameryce Północnej. Chętnie zajmuje stanowiska ocienione i wilgotne, dlatego najczęściej spotyka się ją w wilgotnych lasach i zaroślach. [2]

 

W Polsce nie uprawia się pokrzyw na włókno. Nie produkuje się też z niej w sposób przemysłowy przędzy ani tkanin. Mimo że dawniej obok lnu i konopi, pokrzywa była źródłem włókien, z których w domach wyrabiano ubrania, obrusy, pościel i inne tekstylia.

 

Tkanina z pokrzywy – jak pozyskać

 

Istnieją miejsca, gdzie odtwarza się dawne, zapomniane sposoby przędzenia i tkania z wykorzystaniem włókien naturalnych: lnu, konopi, pokrzywy. Nie ma ich zbyt wiele. Są to głównie skanseny i muzea, które pokazują jak się kiedyś żyło. Swego czasu w Pracowni Rzemiosł Dawnych w Łęczu w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odtworzono metodą tradycyjną tkaninę z pokrzywy. Więcej na stronie polskapokrzywa.pl. [1]

 

Włókna do przędzenia pozyskuje się z łodyg pokrzywy. Zbiór ma miejsce późną jesienią. Łodygi trzeba wysuszyć, wymoczyć i ponownie wysuszyć, aby oddzielić włókno od reszty łodygi. Wysuszone łodygi międli się, a rozmiękczone w ten sposób trzepie, aby usunąć paździerze (połamane zdrewniałe części). Po tym następuje pocieranie włókien o siebie, aby pozbyć się resztek znajdujących się na nich substancji. Następnie włókna należy wyczesać. Przędza pokrzywy składa się z długich, średnich i krótkich włókien. Czesanie ma na celu oddzielenie ich od siebie i wygładzenie włókna. [3]

 

Kiedy włókno jest już gotowe do obróbki, następuje przędzenie i tkanie. Z cienkiej przędzy można otrzymać delikatną tkaninę, z której tkało się suknie, koszule, obrusy, ręczniki, bieliznę pościelową i inne wyroby. Fakt, że z włókien pokrzywy tkało się pościel, odpowiada na pytanie, które pewnie wielu przechodzi przez myśl – czy tkanina z pokrzywy parzy? Dla jasności, nie miałam nigdy w rękach takie materiału. Natomiast poparzona przez pokrzywy podczas pieszych wycieczek byłam, a jakże… i to nie raz. Źródła internetowe zapewniają natomiast, że tkanina z pokrzyw nie parzy. A wręcz ma dobry wpływ na stan naszej skóry. Z pokrzywy tkało się też zgrzebne płótno na worki, koce i inne użytkowe tekstylia. Z włókien grubych nie wycieranych i nie rozczesywanych robiło się sznurki i liny. [3]

 

Ekologiczność włókna z pokrzyw

 

Pokrzywy pozyskuje się w sposób przemysłowy na bardzo małą skalę w niektórych krajach Europy. [4] I trudno o szczegółowe badania na temat wpływu produkcji tkaniny z pokrzywy na środowisko. Ogólnie rzecz biorąc:

- jest to surowiec naturalny i odnawialny,

- pokrzywa to roślina wymagająca dobrej gleby i dużej wilgotności, dobrze czuje się na terenach podmokłych,

- rośnie szybko, a rosnąc pochłania i wiąże CO2 z atmosfery,

- gotowe wyroby z tkaniny pokrzywowej są trwałe,

- ulegają biodegradacji szybciej niż materiały syntetyczne i nie powodują zanieczyszczenia środowiska mikroplastikiem.

 

Dlaczego tkanina z pokrzyw została zapomniana?

 

Zdaje się, że co najmniej kilka czynników przyczyniło się do zarzucenia produkcji tkanin z pokrzyw.

 

Po pierwsze wraz z gwałtownymi zmianami gospodarczymi i społecznymi jakie miały miejsce w XX w. wyrabianie tkanin w domach na własny użytek zostało zastąpione przez masową produkcję przemysłową w zakładach tkackich i szwalniach. A właściciele fabryk inwestowali w potencjalnie najbardziej opłacalne surowce, rezygnując z innych.

 

Po drugie, po zakończeniu II wojny światowej, rozpowszechniła się w Europie bawełna, która mocno wypierała większość dotychczas stosowanych włókien naturalnych. Skąd ta popularność bawełny? Lata powojenne był to czas intensywnego rozwoju przemysłu włókienniczego w Rosji. Przy okazji artykułu o bawełnie pisałam o wielkich plantacjach na terenach byłych republik radzieckich. W krajach Bloku Wschodniego bawełna była więc łatwo dostępna i stosunkowo tania. Europa Zachodnia natomiast była dużym rynkiem zbytu dla bawełny z USA.

 

Po trzecie pokrzywa nie jest najlepszym źródłem włókna. Ta wieloletnia bylina szybko się rozrasta, jest inwazyjna w stosunku do innych upraw, dlatego rolnicy raczej wymieniają się sposobami na jej zwalczanie niż metodami efektywnej uprawy. Poza tym plon włókna pokrzywowego jest mniejszy niż lnianego i konopnego. Zawartość włókna w łodygach pokrzywy wynosi tylko 20% i jest to mniej niż w przypadku lnu i konopi. Włókna nie są też tak mocne, a łatwo się rwąc, sprawiają trudności na etapie przędzenia i tkania. [4]

 

Ubrania z pokrzyw – nie do kupienia w Polsce

 

Po przeszukaniu Internetu stwierdzam, że na dzień dzisiejszy tekstylia z pokrzyw są u nas niedostępne. I to mimo że wiele osób szuka alternatyw dla syntetyków. Pokrzywowa tkanina jest delikatna (delikatniejsza od lnianej), trwała, o wyjątkowym połysku, [1] a przede wszystkim naturalna.

 

Za to można w Polsce kupić tkaninę z ramii, inaczej szczmiela białego. Jest to roślina pochodząca z tej samej rodziny, co pokrzywa zwyczajna, jednak występująca naturalnie w umiarkowanych strefach klimatycznych Azji i Australii.

 

Moja opinia

 

Szkoda, że tkanina z pokrzyw nie jest u nas rozpowszechniona. Byłaby to ciekawa, a na pewno bardziej ekologiczna, alternatywa dla bawełny. Zwłaszcza, że pokrzywa rośnie u nas w wielu miejscach, więc pozyskiwanie jej nie powodowałoby tyle zanieczyszczeń związanych z transportem. No cóż, może jest to kwestia przyszłości, a może utracona na zawsze szansa. Czas pokaże.

 

 

Źródła:

[1] https://polskapokrzywa.pl/

[2] https://pl.wikipedia.org/wiki/Pokrzywa_zwyczajna#Ro%C5%9Blina_w%C5%82%C3%B3knista

[3] „Jak wytwarza się płótno z pokrzywy” http://alexjones.pl/tos/tos-czlowiek/item/879-jak-wytwarza-si%C4%99-p%C5%82%C3%B3tno-z-pokrzywy

[4] Sanjoy Debnath, „Great Potential of Stinging Nettle for Sustainable Textile and Fashion” https://dl.ketabdownload.com/book25/bok-3A978-981-287-633-1.pdf#page=53

 

 

Pozostałe artykuły z cyklu:

 

Czy bawełna jest ekologiczna? Fakty, mity, pytania, kontrowersje. 

#nieowijamwbawełnę odc. 1

 

Len – ekologiczna alternatywa dla bawełny? #nieowijamwbawełnę odc. 2

 

Konopie – najbardziej ekologiczny surowiec do produkcji tkanin? #nieowijamwbawełnę odc. 3

 

Juta – ekologiczne złote włókno prosto z tropików. #nieowijamwbawełnę odc. 4

 

Wełna – wpływ na środowisko i kwestie etyczne produkcji wełnianej odzieży. #nieowijamwbawełnę odc. 5

 

Jedwab - nieetyczny i  nieekologiczny luksus? #nieowijamwbawełnę odc. 6

 

Wiskoza. Tkanina naturalna, czy sztuczna? Ekologiczna, czy nie? #nieowijamwbawełnę odc. 7

 

Ramia – tkanina z azjatyckiego krewniaka pokrzywy. #nieowijamwbawełnę odc.9

 

Program Czyste Powietrze | wymiarnatury.pl
26 października 2020

Tkanina z pokrzywy – zapomniany dar natury, czyli co poszło nie tak? #nieowijamwbawełnę odc. 8

PODZIEL SIĘ:
Copyright © 2020-2021 Wymiar Natury

Regulamin zamawiania

Polityka Prywatności i Cookies

STRONA
kontakt@wymiarnatury.pl
KONTAKT